کلاس IMO 6: مواد سمی

کلاس 6: مواد سمی و عفونی

زیرکلاس 6.1: مواد سمی و زهرآگین

ماده‌ای که شناخته شده است برای انسان آن‌قدر سمی است که در طول حمل برای سلامت خطر دارد، یا برای انسان سمی فرض می‌شود، چون در آزمایش روی حیوانات آزمایشگاهی در یکی از رده‌های سمیت قرار می‌گیرد.

ماده محرکی مانند گاز اشک‌آور که به‌ویژه در فضاهای بسته، تحریک شدید ایجاد می‌کند

زیرکلاس 6.2: خطر زیستی

6.2.1 تعاریف

از نظر این مقررات:

6.2.1.1 مواد عفونی موادی هستند که مشخص است یا به‌طور منطقی انتظار می‌رود حاوی عوامل بیماری‌زا باشند. عوامل بیماری‌زا میکروارگانیسم‌ها (شامل باکتری‌ها، ویروس‌ها، ریکتزیاها، انگل‌ها و قارچ‌ها) و عوامل دیگری مانند پریون‌ها هستند که می‌توانند در انسان یا حیوان بیماری ایجاد کنند.

نکته: سموم با منشأ گیاهی، جانوری یا باکتریایی که هیچ ماده عفونی ندارند، یا سمومی که در مواد عفونی وجود ندارند، باید برای طبقه‌بندی در زیرکلاس 6.1 بررسی شوند و به UN3172 اختصاص یابند.

6.2.1.2 فرآورده‌های زیستی فرآورده‌هایی با منشأ موجودات زنده هستند که طبق الزامات مراجع ملی ذی‌صلاح (که ممکن است مجوزهای خاصی لازم بدانند) تولید و توزیع می‌شوند و برای پیشگیری، درمان یا تشخیص بیماری در انسان یا حیوان، یا برای اهداف توسعه، آزمایشی یا تحقیقاتی مرتبط با آن به کار می‌روند. این فرآورده‌ها شامل محصولات نهایی یا نیمه‌نهایی مانند واکسن‌ها هستند، اما به آن‌ها محدود نمی‌شوند.

6.2.1.3 کشت‌ها حاصل فرایندی هستند که در آن عوامل بیماری‌زا عمدا تکثیر می‌شوند. این تعریف نمونه‌های بیمار را، که در بند 6.2.1.4. تعریف شده‌اند، در بر نمی‌گیرد.

6.2.1.4 نمونه‌های بیمار نمونه‌هایی هستند که مستقیما از انسان یا حیوان گرفته می‌شوند، از جمله (و نه محدود به) مواد دفعی، ترشحات، خون و اجزای آن، بافت و سواب مایعات بافتی، و اعضای بدن که برای اهدافی مانند تحقیق، تشخیص، فعالیت‌های پژوهشی، درمان و پیشگیری از بیماری حمل می‌شوند.

6.2.1.5 پسماندهای پزشکی یا بالینی پسماندهایی هستند که از درمان پزشکی حیوانات یا انسان یا از تحقیقات زیستی حاصل می‌شوند.

6.2.2 طبقه‌بندی مواد عفونی

6.2.2.1 مواد عفونی باید در زیرکلاس 6.2 طبقه‌بندی شوند و بسته به مورد، به UN2814، UN2900، UN 3291 یا UN3373 اختصاص یابند.

6.2.2.2 مواد عفونی به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند.

6.2.2.2.1 دسته A:

ماده عفونی که به شکلی حمل می‌شود که در صورت مواجهه، می‌تواند در انسان یا حیوانی که در غیر این صورت سالم است، باعث ناتوانی دائمی یا بیماری تهدیدکننده حیات یا کشنده شود. نمونه‌هایی از موادی که این معیارها را دارند در جدول 3.6.D آمده است.

نکته: مواجهه زمانی رخ می‌دهد که ماده عفونی از بسته‌بندی محافظ خارج شود و با انسان یا حیوان تماس فیزیکی پیدا کند.

(a) مواد عفونی دارای این معیارها که در انسان یا هم در انسان و هم در حیوان بیماری ایجاد می‌کنند، باید به UN 2814 اختصاص یابند. مواد عفونی که فقط در حیوانات بیماری ایجاد می‌کنند، باید به UN 2900 اختصاص یابند.

(b) اختصاص به UN 2814 یا UN 2900 باید بر اساس سابقه پزشکی و علائم شناخته‌شده انسان یا حیوان منشأ، شرایط بومی محلی، یا قضاوت حرفه‌ای درباره شرایط فردی انسان یا حیوان منشأ انجام شود.

نکات:

1. نام صحیح حمل برای UN 2814، Infectious substance, affecting humans (ماده عفونی مؤثر بر انسان) است. نام صحیح حمل برای UN 2900، Infectious substance, affecting animals only (ماده عفونی فقط مؤثر بر حیوانات) است.

2. جدول زیر کامل نیست. مواد عفونی، از جمله عوامل بیماری‌زای جدید یا نوظهور، که در جدول نیامده‌اند ولی همین معیارها را دارند، باید به دسته A اختصاص یابند. همچنین اگر درباره داشتن یا نداشتن این معیارها تردید وجود داشته باشد، ماده باید در دسته A قرار گیرد.

3. در فهرست زیر، میکروارگانیسم‌هایی که با حروف ایتالیک نوشته شده‌اند، باکتری، مایکوپلاسما، ریکتزیا یا قارچ هستند.

Bacillus anthracis (فقط کشت)
ماده عفونی
Brucella abortus (فقط کشت)
Brucella melitensis (فقط کشت)
Brucella suis (فقط کشت)
Burkholderia mallei، Pseudomonas mallei، مشمشه (فقط کشت)
Burkholderia pseudomallei، Pseudomonas pseudomallei (فقط کشت)
Chlamydia psittaci، سویه‌های پرندگان (فقط کشت)
Clostridium botulinum (فقط کشت)
Coccidioides immitis (فقط کشت)
Coxiella burnetii (فقط کشت)
ویروس تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو
ویروس دنگی (فقط کشت)
ویروس آنسفالیت اسبی شرقی (فقط کشت)
Escherichia coli، وروتوکسیژنیک (فقط کشت)
ویروس ابولا
ویروس فلکسال
Francisella tularensis (فقط کشت)
ویروس گواناریتو
ویروس هانتان
هانتاویروس عامل تب خونریزی‌دهنده با سندرم کلیوی
ویروس هندرا
ویروس هپاتیت B (فقط کشت)
ویروس هرپس B (فقط کشت)
ویروس نقص ایمنی انسانی (فقط کشت)
ویروس آنفلوانزای پرندگان با بیماری‌زایی بالا (فقط کشت)
ویروس آنسفالیت ژاپنی (فقط کشت)
ویروس جونین
ویروس بیماری جنگل کیاسانور
ویروس لاسا
ویروس ماچوپو
ویروس ماربورگ
ویروس آبله میمونی
Mycobacterium tuberculosis (فقط کشت)
ویروس نیپا
ویروس تب خونریزی‌دهنده اومسک
ویروس فلج اطفال (فقط کشت)
ویروس هاری
Rickettsia prowazekii (فقط کشت)
Rickettsia rickettsii (فقط کشت)
ویروس تب دره ریفت
ویروس آنسفالیت بهاره تابستانه روسی (فقط کشت)
ویروس سابیا
Shigella dysenteriae نوع 1 (فقط کشت)
ویروس آنسفالیت ناشی از کنه (فقط کشت)
ویروس واریولا
ویروس آنسفالیت اسبی ونزوئلایی
ویروس نیل غربی (فقط کشت)
ویروس تب زرد (فقط کشت)
Yersinia pestis (فقط کشت)
ویروس تب خوکی آفریقایی (فقط کشت)
پارامیکسوویروس پرندگان نوع 1، ویروس ولوژنیک بیماری نیوکاسل (فقط کشت)
ویروس تب خوکی کلاسیک (فقط کشت)
ویروس تب برفکی (فقط کشت)
ویروس آبله بزی (فقط کشت)
ویروس بیماری پوستی ندولار (فقط کشت)
Mycoplasma mycoides، پلوروپنومونی واگیر گاوی (فقط کشت)
ویروس طاعون نشخوارکنندگان کوچک (فقط کشت)
ویروس طاعون گاوی (فقط کشت)
ویروس آبله گوسفندی (فقط کشت)
ویروس بیماری وزیکولار خوکی (فقط کشت)
ویروس استوماتیت وزیکولار (فقط کشت)

6.2.2.2.2 دسته B:

ماده عفونی که معیارهای قرار گرفتن در دسته A را ندارد. مواد عفونی دسته B باید به UN 3373 اختصاص یابند.

نکته: نام صحیح حمل UN 3373، Diagnostic specimens یا Clinical specimens یا Biological substance, category B است. پیش‌بینی می‌شود از 1 ژانویه 2007 استفاده از نام‌های حمل Diagnostic specimens و Clinical specimens دیگر مجاز نباشد.

6.2.2.3 معافیت‌ها

6.2.2.3.1 موادی که حاوی مواد عفونی نیستند یا احتمال ایجاد بیماری در انسان یا حیوان توسط آن‌ها کم است، مشمول این مقررات نیستند، مگر اینکه معیارهای قرار گرفتن در کلاس دیگری را داشته باشند.

6.2.2.3.2 مواد حاوی میکروارگانیسم‌هایی که برای انسان یا حیوان بیماری‌زا نیستند، مشمول این مقررات نیستند، مگر اینکه معیارهای قرار گرفتن در کلاس دیگری را داشته باشند.

6.2.2.3.3 موادی که عوامل بیماری‌زای موجود در آن‌ها طوری خنثی یا غیرفعال شده‌اند که دیگر خطری برای سلامت ندارند، مشمول این مقررات نیستند، مگر اینکه معیارهای قرار گرفتن در کلاس دیگری را داشته باشند.

6.2.2.3.4 نمونه‌های محیطی (از جمله نمونه‌های غذا و آب) که خطر قابل توجهی برای عفونت ندارند، مشمول این مقررات نیستند، مگر اینکه معیارهای قرار گرفتن در کلاس دیگری را داشته باشند.

6.2.2.3.5 لکه‌های خون خشک‌شده که با چکاندن یک قطره خون روی ماده جاذب تهیه می‌شوند، آزمایش‌های غربالگری خون مخفی در مدفوع، خون یا اجزای خونی که برای انتقال خون یا تهیه فرآورده‌های خونی برای انتقال خون یا پیوند جمع‌آوری شده‌اند، و هر بافت یا عضوی که برای پیوند در نظر گرفته شده است، مشمول این مقررات نیستند.

6.2.2.3.6 نمونه‌های بیمار که احتمال وجود عوامل بیماری‌زا در آن‌ها بسیار کم است، مشمول این مقررات نیستند، به شرطی که نمونه در بسته‌بندی‌ای قرار گیرد که از هرگونه نشت جلوگیری کند و بسته به مورد، با عبارت "Exempt human specimen" یا "Exempt animal specimen" علامت‌گذاری شده باشد. بسته‌بندی باید شرایط زیر را داشته باشد:

(a) بسته‌بندی باید از سه جزء تشکیل شود:

1. یک یا چند ظرف اولیه نشت‌ناپذیر؛

2. یک بسته‌بندی ثانویه نشت‌ناپذیر؛ و

3. یک بسته‌بندی بیرونی با استحکام کافی برای ظرفیت، جرم و کاربرد موردنظر، که دست‌کم یک سطح آن حداقل 100 mm × 100 mm باشد؛

(b) برای مایعات، باید ماده جاذب به مقدار کافی برای جذب کل محتویات، بین ظرف (یا ظروف) اولیه و بسته‌بندی ثانویه قرار داده شود تا در طول حمل، هرگونه نشت یا خروج ماده مایع به بسته‌بندی بیرونی نرسد و به سلامت ماده ضربه‌گیر آسیب نزند؛

(c) وقتی چند ظرف اولیه شکستنی در یک بسته‌بندی ثانویه قرار می‌گیرند، باید جداگانه پیچیده یا از هم جدا شوند تا با یکدیگر تماس پیدا نکنند..

نکته: برای تعیین اینکه احتمال وجود عوامل بیماری‌زا در نمونه بیمار حداقل است یا نه، قضاوت حرفه‌ای لازم است تا مشخص شود ماده طبق این بند معاف است یا خیر. این قضاوت باید بر اساس سابقه پزشکی شناخته‌شده، علائم و شرایط فردی منشأ (انسان یا حیوان) و شرایط بومی محلی باشد.

نمونه‌هایی که می‌توان طبق این بند حمل کرد عبارت‌اند از: آزمایش خون یا ادرار برای پایش سطح کلسترول، قند خون، سطح هورمون‌ها یا آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA)؛ آزمایش‌های لازم برای پایش عملکرد اعضایی مانند قلب، کبد یا کلیه در انسان یا حیوان مبتلا به بیماری‌های غیرعفونی، یا پایش داروهای درمانی؛ آزمایش‌هایی که برای بیمه یا استخدام و برای تشخیص مصرف مواد مخدر یا الکل انجام می‌شوند؛ تست بارداری؛ نمونه‌برداری (بیوپسی) برای تشخیص سرطان؛ و تشخیص آنتی‌بادی در انسان یا حیوان.

6.2.3 فرآورده‌های زیستی

6.2.3.1 از نظر این مقررات، فرآورده‌های زیستی به گروه‌های زیر تقسیم می‌شوند:

(a) فرآورده‌هایی که طبق الزامات مراجع ملی ذی‌صلاح تولید و بسته‌بندی شده‌اند و برای بسته‌بندی نهایی یا توزیع، و استفاده در مراقبت‌های بهداشتی شخصی توسط کادر پزشکی یا افراد حمل می‌شوند. مواد این گروه مشمول این مقررات نیستند

(b) فرآورده‌هایی که در بند (a) نمی‌گنجند و مشخص است یا به‌طور منطقی تصور می‌شود حاوی مواد عفونی باشند و معیارهای قرار گرفتن در دسته A یا دسته B را دارند. مواد این گروه باید بسته به مورد به UN2814، UN2900 یا UN3373 اختصاص یابند.

نکته: برخی فرآورده‌های زیستی دارای مجوز ممکن است فقط در بعضی نقاط جهان خطر زیستی داشته باشند. در این صورت، مراجع ذی‌صلاح ممکن است مطابقت این فرآورده‌ها با الزامات محلی مواد عفونی را الزامی کنند یا محدودیت‌های دیگری اعمال کنند.

6.2.4 میکروارگانیسم‌ها و موجودات تراریخته

6.2.4.1 میکروارگانیسم‌های تراریخته‌ای که در تعریف ماده عفونی نمی‌گنجند، باید طبق زیربخش 3.9 طبقه‌بندی شوند.

6.2.5 پسماندهای پزشکی یا بالینی

6.2.5.1 پسماندهای پزشکی یا بالینی حاوی مواد عفونی دسته A باید بسته به مورد به UN2814 یا UN2900 اختصاص یابند. پسماندهای پزشکی یا بالینی حاوی مواد عفونی دسته B باید به UN3291 اختصاص یابند.

6.2.5.2 پسماندهای پزشکی یا بالینی که به‌طور منطقی تصور می‌شود احتمال کمی برای داشتن مواد عفونی دارند، باید به UN3291 اختصاص یابند. نکته: نام صحیح حمل برای UN3291، Clinical waste, unspecified, n.o.s. یا (Bio) Medical waste, n.o.s. یا Regulated medical waste, n.o.s. است.

6.2.5.3

6.2.6 حیوانات آلوده

6.2.6.1 حیوان زنده‌ای که عمدا آلوده شده و مشخص است یا گمان می‌رود حاوی ماده عفونی باشد، نباید از راه هوایی حمل شود، مگر اینکه ماده عفونی موجود را نتوان به هیچ روش دیگری ارسال کرد. حیوانات آلوده فقط با شرایط و ضوابط تأییدشده مرجع ملی ذی‌صلاح قابل حمل‌اند.

6.2.6.2 نباید از حیوانات زنده برای ارسال ماده عفونی استفاده کرد، مگر اینکه آن ماده را نتوان به هیچ روش دیگری ارسال کرد.

6.2.6.3 لاشه حیواناتی که به عوامل بیماری‌زای دسته A آلوده‌اند، یا به عواملی که فقط در حالت کشت به دسته A اختصاص می‌یابند، باید بسته به مورد به UN 2814 یا UN 2900 اختصاص یابند. لاشه سایر حیوانات آلوده به عوامل بیماری‌زای دسته B باید طبق مقررات تعیین‌شده توسط مرجع ذی‌صلاح حمل شوند.

6.2.7 نمونه‌های بیمار نمونه‌های بیمار باید بسته به مورد به UN 2814، UN 2900 یا UN 3373 اختصاص یابند، مگر اینکه با بند 6.2.2.3 مطابقت داشته باشند