Κλάση IMO 6: Τοξικές ουσίες

Κλάση 6: Τοξικές και μολυσματικές ουσίες

Υποδιαίρεση 6.1: Τοξικές, δηλητηριώδεις ουσίες

Είναι γνωστό ότι είναι τοξικό για τον άνθρωπο σε βαθμό που αποτελεί κίνδυνο για την υγεία κατά τη μεταφορά ή θεωρείται τοξικό για τον άνθρωπο επειδή εμπίπτει σε κατηγορία τοξικότητας σε δοκιμές σε πειραματόζωα.

Ερεθιστικό υλικό, όπως τα δακρυγόνα, που προκαλεί έντονο ερεθισμό, ιδίως σε κλειστούς χώρους

Υποδιαίρεση 6.2: Βιολογικός κίνδυνος

6.2.1 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος Κανονισμού:

6.2.1.1 Μολυσματικές ουσίες είναι ουσίες που είναι γνωστό ή ευλόγως αναμένεται ότι περιέχουν παθογόνα. Ως παθογόνα ορίζονται οι μικροοργανισμοί (συμπεριλαμβανομένων βακτηρίων, ιών, ρικετσιών, παρασίτων, μυκήτων) και άλλοι παράγοντες, όπως τα πριόντα, που μπορούν να προκαλέσουν ασθένεια σε ανθρώπους ή ζώα.

Σημείωση: Οι τοξίνες φυτικής, ζωικής ή βακτηριακής προέλευσης που δεν περιέχουν μολυσματικές ουσίες, ή οι τοξίνες που δεν περιέχονται σε μολυσματικές ουσίες, πρέπει να εξετάζονται για κατάταξη στην υποδιαίρεση 6.1 και να αντιστοιχίζονται στο UN3172.

6.2.1.2 Βιολογικά προϊόντα είναι τα προϊόντα που προέρχονται από ζωντανούς οργανισμούς, παράγονται και διανέμονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις των αρμόδιων εθνικών αρχών, οι οποίες μπορεί να προβλέπουν ειδική αδειοδότηση, και χρησιμοποιούνται για την πρόληψη, τη θεραπεία ή τη διάγνωση ασθενειών σε ανθρώπους ή ζώα ή για σκοπούς ανάπτυξης, πειραματισμού ή έρευνας που σχετίζονται με αυτά. Περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τελικά ή μη τελικά προϊόντα όπως τα εμβόλια.

6.2.1.3 Καλλιέργειες είναι το αποτέλεσμα διαδικασίας με την οποία τα παθογόνα πολλαπλασιάζονται σκόπιμα. Ο ορισμός αυτός δεν περιλαμβάνει τα δείγματα ασθενών όπως ορίζονται στο 6.2.1.4.

6.2.1.4 Δείγματα ασθενών είναι εκείνα που λαμβάνονται απευθείας από ανθρώπους ή ζώα, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, απεκκρίσεων, εκκρίσεων, αίματος και των συστατικών του, ιστών και επιχρισμάτων ιστικών υγρών, καθώς και μερών του σώματος που μεταφέρονται για σκοπούς όπως έρευνα, διάγνωση, διερευνητικές δραστηριότητες, θεραπεία και πρόληψη ασθενειών.

6.2.1.5 Ιατρικά ή κλινικά απόβλητα είναι απόβλητα που προέρχονται από την ιατρική περίθαλψη ζώων ή ανθρώπων ή από τη βιολογική έρευνα.

6.2.2 Κατάταξη μολυσματικών ουσιών

6.2.2.1 Οι μολυσματικές ουσίες πρέπει να κατατάσσονται στην υποδιαίρεση 6.2 και να αντιστοιχίζονται, κατά περίπτωση, στο UN2814, UN2900, UN 3291 ή UN3373.

6.2.2.2 Οι μολυσματικές ουσίες χωρίζονται στις ακόλουθες κατηγορίες.

6.2.2.2.1 Κατηγορία A:

Μολυσματική ουσία που μεταφέρεται σε τέτοια μορφή ώστε, σε περίπτωση έκθεσης σε αυτήν, να μπορεί να προκαλέσει μόνιμη αναπηρία ή απειλητική για τη ζωή ή θανατηφόρα ασθένεια σε κατά τα άλλα υγιείς ανθρώπους ή ζώα. Ενδεικτικά παραδείγματα ουσιών που πληρούν τα κριτήρια αυτά δίνονται στον Πίνακα 3.6.D.

Σημείωση: Έκθεση υπάρχει όταν μια μολυσματική ουσία διαφεύγει από την προστατευτική συσκευασία και έρχεται σε φυσική επαφή με ανθρώπους ή ζώα.

(a) Οι μολυσματικές ουσίες που πληρούν τα κριτήρια αυτά και προκαλούν ασθένεια σε ανθρώπους ή σε ανθρώπους και ζώα πρέπει να αντιστοιχίζονται στο UN 2814. Οι μολυσματικές ουσίες που προκαλούν ασθένεια μόνο σε ζώα πρέπει να αντιστοιχίζονται στο UN 2900.

(b) Η αντιστοίχιση στο UN 2814 ή στο UN 2900 πρέπει να βασίζεται στο γνωστό ιατρικό ιστορικό και τα συμπτώματα του ανθρώπου ή του ζώου προέλευσης, στις τοπικές ενδημικές συνθήκες ή στην επαγγελματική κρίση για τις ατομικές συνθήκες του ανθρώπου ή του ζώου προέλευσης.

Σημειώσεις:

1. Η κατάλληλη ονομασία αποστολής για το UN 2814 είναι Infectious substance, affecting humans (μολυσματική ουσία που προσβάλλει ανθρώπους). Η κατάλληλη ονομασία αποστολής για το UN 2900 είναι Infectious substance, affecting animals only (μολυσματική ουσία που προσβάλλει μόνο ζώα).

2. Ο παρακάτω πίνακας δεν είναι εξαντλητικός. Μολυσματικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένων νέων ή αναδυόμενων παθογόνων, που δεν εμφανίζονται στον πίνακα αλλά πληρούν τα ίδια κριτήρια, πρέπει να κατατάσσονται στην Κατηγορία A. Επιπλέον, αν υπάρχει αμφιβολία για το αν μια ουσία πληροί τα κριτήρια, πρέπει να περιλαμβάνεται στην Κατηγορία A.

3. Στον παρακάτω κατάλογο, οι μικροοργανισμοί που γράφονται με πλάγια γράμματα είναι βακτήρια, μυκόπλασμα, ρικέτσιες ή μύκητες.

Bacillus anthracis (μόνο καλλιέργειες)
Μολυσματική ουσία
Brucella abortus (μόνο καλλιέργειες)
Brucella melitensis (μόνο καλλιέργειες)
Brucella suis (μόνο καλλιέργειες)
Burkholderia mallei, Pseudomonas mallei, μάλη (μόνο καλλιέργειες)
Burkholderia pseudomallei, Pseudomonas pseudomallei (μόνο καλλιέργειες)
Chlamydia psittaci, στελέχη πτηνών (μόνο καλλιέργειες)
Clostridium botulinum (μόνο καλλιέργειες)
Coccidioides immitis (μόνο καλλιέργειες)
Coxiella burnetii (μόνο καλλιέργειες)
Ιός του αιμορραγικού πυρετού Κριμαίας-Κονγκό
Ιός του δάγκειου πυρετού (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της ανατολικής ιππείου εγκεφαλίτιδας (μόνο καλλιέργειες)
Escherichia coli, βεροτοξινογόνος (μόνο καλλιέργειες)
Ιός Ebola
Ιός Flexal
Francisella tularensis (μόνο καλλιέργειες)
Ιός Guanarito
Ιός Hantaan
Hantavirus που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο
Ιός Hendra
Ιός της ηπατίτιδας B (μόνο καλλιέργειες)
Ιός του έρπητα B (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της γρίπης των πτηνών υψηλής παθογονικότητας (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας (μόνο καλλιέργειες)
Ιός Junin
Ιός της νόσου του δάσους Kyasanur
Ιός Lassa
Ιός Machupo
Ιός Marburg
Ιός της ευλογιάς των πιθήκων
Mycobacterium tuberculosis (μόνο καλλιέργειες)
Ιός Nipah
Ιός του αιμορραγικού πυρετού Omsk
Ιός της πολιομυελίτιδας (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της λύσσας
Rickettsia prowazekii (μόνο καλλιέργειες)
Rickettsia rickettsii (μόνο καλλιέργειες)
Ιός του πυρετού της κοιλάδας Rift
Ιός της ρωσικής εαρινοθερινής εγκεφαλίτιδας (μόνο καλλιέργειες)
Ιός Sabia
Shigella dysenteriae τύπου 1 (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της εγκεφαλίτιδας από κρότωνες (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της ευλογιάς
Ιός της ιππείου εγκεφαλίτιδας Βενεζουέλας
Ιός του Δυτικού Νείλου (μόνο καλλιέργειες)
Ιός του κίτρινου πυρετού (μόνο καλλιέργειες)
Yersinia pestis (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της αφρικανικής πανώλους των χοίρων (μόνο καλλιέργειες)
Παραμυξοϊός των πτηνών τύπου 1, βελογενής ιός της νόσου Newcastle (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της κλασικής πανώλους των χοίρων (μόνο καλλιέργειες)
Ιός του αφθώδους πυρετού (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της ευλογιάς των αιγών (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της οζώδους δερματίτιδας (μόνο καλλιέργειες)
Mycoplasma mycoides, μεταδοτική πλευροπνευμονία των βοοειδών (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της πανώλους των μικρών μηρυκαστικών (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της πανώλους των βοοειδών (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της ευλογιάς των προβάτων (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της φυσαλιδώδους νόσου των χοίρων (μόνο καλλιέργειες)
Ιός της φυσαλιδώδους στοματίτιδας (μόνο καλλιέργειες)

6.2.2.2.2 Κατηγορία B:

Μολυσματική ουσία που δεν πληροί τα κριτήρια για ένταξη στην Κατηγορία A. Οι μολυσματικές ουσίες της Κατηγορίας B πρέπει να αντιστοιχίζονται στο UN 3373.

Σημείωση: Η κατάλληλη ονομασία αποστολής του UN 3373 είναι Diagnostic specimens ή Clinical specimens ή Biological substance, category B. Από την 1η Ιανουαρίου 2007 αναμένεται ότι η χρήση των ονομασιών Diagnostic specimens και Clinical specimens δεν θα επιτρέπεται πλέον.

6.2.2.3 Εξαιρέσεις

6.2.2.3.1 Οι ουσίες που δεν περιέχουν μολυσματικές ουσίες ή οι ουσίες που είναι απίθανο να προκαλέσουν ασθένεια σε ανθρώπους ή ζώα δεν υπόκεινται στον παρόντα Κανονισμό, εκτός εάν πληρούν τα κριτήρια για ένταξη σε άλλη κλάση.

6.2.2.3.2 Οι ουσίες που περιέχουν μικροοργανισμούς μη παθογόνους για ανθρώπους ή ζώα δεν υπόκεινται στον παρόντα Κανονισμό, εκτός εάν πληρούν τα κριτήρια για ένταξη σε άλλη κλάση.

6.2.2.3.3 Οι ουσίες σε μορφή στην οποία τυχόν παθογόνα έχουν εξουδετερωθεί ή αδρανοποιηθεί ώστε να μην αποτελούν πλέον κίνδυνο για την υγεία δεν υπόκεινται στον παρόντα Κανονισμό, εκτός εάν πληρούν τα κριτήρια για ένταξη σε άλλη κλάση.

6.2.2.3.4 Τα περιβαλλοντικά δείγματα (συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων τροφίμων και νερού) που δεν θεωρείται ότι ενέχουν σημαντικό κίνδυνο μόλυνσης δεν υπόκεινται στον παρόντα Κανονισμό, εκτός εάν πληρούν τα κριτήρια για ένταξη σε άλλη κλάση.

6.2.2.3.5 Οι κηλίδες ξηρού αίματος, που λαμβάνονται με εναπόθεση σταγόνας αίματος σε απορροφητικό υλικό, τα τεστ ανίχνευσης αφανούς αίματος στα κόπρανα, το αίμα ή τα συστατικά αίματος που έχουν συλλεχθεί για μετάγγιση ή για την παρασκευή προϊόντων αίματος προς μετάγγιση ή μεταμόσχευση, καθώς και οι ιστοί ή τα όργανα που προορίζονται για μεταμόσχευση, δεν υπόκεινται στον παρόντα Κανονισμό.

6.2.2.3.6 Τα δείγματα ασθενών για τα οποία η πιθανότητα παρουσίας παθογόνων είναι ελάχιστη δεν υπόκεινται στον παρόντα Κανονισμό, εφόσον το δείγμα είναι συσκευασμένο σε συσκευασία που αποτρέπει κάθε διαρροή και φέρει, κατά περίπτωση, την ένδειξη "Exempt human specimen" ή "Exempt animal specimen". Η συσκευασία πρέπει να πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(a) Η συσκευασία πρέπει να αποτελείται από τρία μέρη:

1. Ένα ή περισσότερα στεγανά πρωτογενή δοχεία,

2. Μια στεγανή δευτερογενή συσκευασία, και

3. Μια εξωτερική συσκευασία επαρκούς αντοχής για τη χωρητικότητα, τη μάζα και την προβλεπόμενη χρήση της, με τουλάχιστον μία επιφάνεια ελάχιστων διαστάσεων 100 mm × 100 mm.

(b) Για υγρά, μεταξύ του πρωτογενούς δοχείου ή των πρωτογενών δοχείων και της δευτερογενούς συσκευασίας πρέπει να τοποθετείται απορροφητικό υλικό σε ποσότητα επαρκή για την απορρόφηση ολόκληρου του περιεχομένου, ώστε κατά τη μεταφορά τυχόν έκλυση ή διαρροή υγρής ουσίας να μη φθάνει στην εξωτερική συσκευασία και να μη θέτει σε κίνδυνο την ακεραιότητα του υλικού προστασίας.

(c) Όταν πολλά εύθραυστα πρωτογενή δοχεία τοποθετούνται σε μία δευτερογενή συσκευασία, πρέπει είτε να είναι τυλιγμένα χωριστά είτε να διαχωρίζονται ώστε να αποτρέπεται η μεταξύ τους επαφή.

Σημείωση: Για να κριθεί αν ένα δείγμα ασθενούς έχει ελάχιστη πιθανότητα να περιέχει παθογόνα, απαιτείται επαγγελματική κρίση ώστε να καθοριστεί αν μια ουσία εξαιρείται βάσει της παρούσας παραγράφου. Η κρίση αυτή πρέπει να βασίζεται στο γνωστό ιατρικό ιστορικό, τα συμπτώματα και τις ατομικές συνθήκες του ανθρώπου ή του ζώου προέλευσης, καθώς και στις τοπικές ενδημικές συνθήκες.

Παραδείγματα δειγμάτων που μπορούν να μεταφέρονται βάσει της παρούσας παραγράφου είναι οι εξετάσεις αίματος ή ούρων για την παρακολούθηση των επιπέδων χοληστερόλης, γλυκόζης αίματος, ορμονών ή του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA), οι εξετάσεις για την παρακολούθηση της λειτουργίας οργάνων όπως η καρδιά, το ήπαρ ή οι νεφροί σε ανθρώπους ή ζώα με μη μολυσματικές ασθένειες ή για τη θεραπευτική παρακολούθηση φαρμάκων, οι εξετάσεις για ασφαλιστικούς ή εργασιακούς σκοπούς που αποσκοπούν στον εντοπισμό ναρκωτικών ή αλκοόλ, τα τεστ εγκυμοσύνης, οι βιοψίες για την ανίχνευση καρκίνου και η ανίχνευση αντισωμάτων σε ανθρώπους ή ζώα.

6.2.3 Βιολογικά προϊόντα

6.2.3.1 Για τους σκοπούς του παρόντος Κανονισμού, τα βιολογικά προϊόντα χωρίζονται στις ακόλουθες ομάδες:

(a) όσα παράγονται και συσκευάζονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις των αρμόδιων εθνικών αρχών και μεταφέρονται για τελική συσκευασία ή διανομή και για χρήση στην προσωπική υγειονομική φροντίδα από επαγγελματίες υγείας ή ιδιώτες. Οι ουσίες αυτής της ομάδας δεν υπόκεινται στον παρόντα Κανονισμό

(b) όσα δεν εμπίπτουν στην παράγραφο (a), είναι γνωστό ή ευλόγως πιστεύεται ότι περιέχουν μολυσματικές ουσίες και πληρούν τα κριτήρια για ένταξη στην Κατηγορία A ή στην Κατηγορία B. Οι ουσίες αυτής της ομάδας πρέπει να αντιστοιχίζονται, κατά περίπτωση, στο UN2814, UN2900 ή UN3373.

Σημείωση: Ορισμένα αδειοδοτημένα βιολογικά προϊόντα μπορεί να παρουσιάζουν βιολογικό κίνδυνο μόνο σε ορισμένες περιοχές του κόσμου. Στην περίπτωση αυτή, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να απαιτήσουν τα βιολογικά αυτά προϊόντα να συμμορφώνονται με τις τοπικές απαιτήσεις για τις μολυσματικές ουσίες ή να επιβάλουν άλλους περιορισμούς.

6.2.4 Γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί και οργανισμοί

6.2.4.1 Οι γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί που δεν πληρούν τον ορισμό της μολυσματικής ουσίας πρέπει να κατατάσσονται σύμφωνα με την υποενότητα 3.9.

6.2.5 Ιατρικά ή κλινικά απόβλητα

6.2.5.1 Τα ιατρικά ή κλινικά απόβλητα που περιέχουν μολυσματικές ουσίες της Κατηγορίας A πρέπει να αντιστοιχίζονται, κατά περίπτωση, στο UN2814 ή στο UN2900. Τα ιατρικά ή κλινικά απόβλητα που περιέχουν μολυσματικές ουσίες της Κατηγορίας B πρέπει να αντιστοιχίζονται στο UN3291.

6.2.5.2 Τα ιατρικά ή κλινικά απόβλητα για τα οποία ευλόγως πιστεύεται ότι έχουν μικρή πιθανότητα να περιέχουν μολυσματικές ουσίες πρέπει να αντιστοιχίζονται στο UN3291. Σημείωση: Η κατάλληλη ονομασία αποστολής για το UN3291 είναι Clinical waste, unspecified, n.o.s. ή (Bio) Medical waste, n.o.s. ή Regulated medical waste, n.o.s..

6.2.5.3

6.2.6 Μολυσμένα ζώα

6.2.6.1 Ζωντανό ζώο που έχει μολυνθεί σκόπιμα και είναι γνωστό ή πιθανολογείται ότι περιέχει μολυσματική ουσία δεν πρέπει να μεταφέρεται αεροπορικώς, εκτός εάν η μολυσματική ουσία που περιέχει δεν μπορεί να αποσταλεί με κανέναν άλλο τρόπο. Τα μολυσμένα ζώα μπορούν να μεταφέρονται μόνο με όρους και προϋποθέσεις που έχει εγκρίνει η αρμόδια εθνική αρχή.

6.2.6.2 Εκτός εάν μια μολυσματική ουσία δεν μπορεί να αποσταλεί με κανέναν άλλο τρόπο, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ζωντανά ζώα για την αποστολή της.

6.2.6.3 Τα πτώματα ζώων που έχουν προσβληθεί από παθογόνα της κατηγορίας A ή από παθογόνα που θα κατατάσσονταν στην κατηγορία A μόνο σε καλλιέργειες πρέπει να αντιστοιχίζονται, κατά περίπτωση, στο UN 2814 ή στο UN 2900. Τα λοιπά πτώματα ζώων που έχουν προσβληθεί από παθογόνα της Κατηγορίας B πρέπει να μεταφέρονται σύμφωνα με τις διατάξεις που ορίζει η αρμόδια αρχή.

6.2.7 Δείγματα ασθενών. Τα δείγματα ασθενών πρέπει να αντιστοιχίζονται, κατά περίπτωση, στο UN 2814, UN 2900 ή UN 3373, εκτός εάν συμμορφώνονται με το 6.2.2.3